Khám phá Bản dân tộc người Arem giữa lòng Phong Nha
Bản Arem: Viên ngọc ẩn mình giữa đại ngàn
Bạn có biết, những người Arem thuộc dân tộc Chứt, trước năm 1956, họ vẫn sống giữa lòng những hang đá, rèm đá sâu thẳm trong vùng lõi vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng hùng vĩ. Một cuộc sống nguyên sơ đến không ngờ! Nhờ sự vận động của chính quyền địa phương, giờ đây bà con đã về định cư tại Km 39 đường 20 Quyết Thắng, xã Tân Trạch, Quảng Bình trước đây, sau khi sáp nhập thành xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị. Đây không chỉ là một bản làng, mà còn là một điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm chân thực và đầy cảm xúc.

Bản Arem giữa núi rừng Phong Nha
Hành trình về với bản Arem
Từ trung tâm Đồng Hới, bạn chỉ cần đi theo đường Hồ Chí Minh Đông khoảng 45km là đã đến trung tâm du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng. Sau đó, tiếp tục rẽ vào con đường 20 Quyết Thắng huyền thoại. Trên chặng đường này, bạn đừng quên dành chút thời gian ghé lại Hang Tám Cô, Hang Y Tá để thắp nén hương tưởng nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ. Mỗi viên đá, mỗi gốc cây ở đây đều thấm đẫm câu chuyện về sự hy sinh anh dũng, chắc chắn sẽ khiến bạn không khỏi xúc động.

Du khách nhớ ghé dừng chân thắp hương tại Hang Tám Cô
Từ Phong Nha, hành trình lên bản Arem dài khoảng 39km. Con đường uốn lượn quanh co, hai bên là những dãy núi đá vôi trùng điệp vươn mình giữa trời xanh. Đôi lúc, bạn sẽ bắt gặp những chú gà rừng, sóc đang kiếm ăn bên vệ đường một cách tự nhiên, không hề sợ hãi con người. Khung cảnh ấy tạo nên một bức tranh thiên nhiên sống động, hoang sơ và đầy cuốn hút.
Câu chuyện về những người Arem
Người Arem ở Phong Nha Kẻ Bàng được coi là một trong những tộc người được phát hiện muộn nhất ở nước ta, vào năm 1956. Khi ấy, họ đang đứng bên bờ vực của sự diệt vong, cả tộc chỉ còn vỏn vẹn 18 người. Theo những gì tôi tìm hiểu, và cả những câu chuyện mà tôi được nghe từ chính những người lớn tuổi trong bản, người Arem vốn là một tộc người có tên tuổi, từng cư trú tập trung ở hai nơi gọi là Rục hay Bòn Bòn.
Thế nhưng, chiến tranh ập đến, để tránh bom rơi đạn lạc, họ đã bỏ bản, lui sâu vào rừng già Trường Sơn để ẩn náu. Cuộc lánh nạn đầy gian khổ ấy khiến điều kiện sinh sống trở nên vô cùng khó khăn, dần dần dẫn đến sự suy kiệt của cả tộc. Năm 1956, khi được phát hiện, người Arem vẫn đang sống một cuộc đời nguyên thủy: ở hang, mặc quần áo làm từ vỏ cây, và thức ăn, đồ uống chủ yếu không qua đun nấu.

Trạm y tế được xây dựng khang trang
Đến năm 2003, sau nhiều lần cán bộ vào tận nơi tìm hiểu, chính quyền địa phương đã kêu gọi bà con trở về, dựng nên bản Arem, nằm ngay tại Km 39 trên Đường 20. Hơn 42 mái nhà truyền thống, mái lợp chắc chắn đã được dựng lên. Sau đó là chương trình cán bộ “ba cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) vào rừng để vận động, kêu gọi và di dân về. Từ đó, bản của người Arem chính thức có tên.

Cuộc sống bà con nay đã cải thiện
Sau khoảng hai giờ đồng hồ đi xe ô tô, bạn sẽ đặt chân đến bản Arem. Điều đầu tiên khiến bạn bị “hút hồn” chính là phong cảnh núi rừng hoang sơ, hùng vĩ. Đến đây, bạn sẽ có cơ hội trải nghiệm cuộc sống làm nương rẫy, chăn nuôi và tìm hiểu bản sắc văn hóa độc đáo của người Arem. Hãy ghé thăm nhà già làng, trưởng bản để lắng nghe những câu chuyện về cuộc sống trong hang đá xa xưa, đến sự đổi thay của dân bản ngày nay với nước sạch, điện sinh hoạt từ năng lượng mặt trời, trường học khang trang, trạm y tế và cả những quán xá nhỏ xinh mọc lên.
Bạn sẽ thấy những ngôi nhà đơn sơ nhưng ấm cúng của người Arem, những bé gái hồn nhiên giã gạo giúp mẹ, hay lũ trẻ vô tư vui chơi đùa nghịch. Mỗi khoảnh khắc ở đây đều mang một vẻ đẹp chân thực, mộc mạc và đầy sức sống.

Ngôi nhà của người Arem sinh sống

Bé gái Dân tộc Arem đang giã gạo giúp mẹ

Trẻ em dân tộc Arem hồn nhiên vui chơi nô đùa
Khám phá Suối Groòng và những hang đá cổ xưa
Từ bản Arem, sau khi xin phép đồn biên phòng, kiểm lâm và chính quyền bản, bạn hãy theo chân người dẫn đường là những người dân bản địa để men theo lối mòn đi sâu vào rừng. Từ trên đỉnh núi, qua những nương rẫy của bà con, băng qua cánh đồng lau xuống thung lũng, bạn sẽ đến Suối Groòng, tổng quãng đường khoảng 3km.
Đến Suối Groòng, bạn sẽ được tận hưởng những phút giây thư giãn tuyệt vời bên dòng suối trong xanh, mát lạnh. Giữa khung cảnh thiên nhiên núi rừng hùng vĩ, hoang sơ, được hòa mình vào dòng nước mát rượi là một trải nghiệm không gì sánh bằng. Đặc biệt hơn, bạn còn có thể khám phá những hang đá nơi từng là nơi sinh sống của bà con Arem xưa kia. Bước vào đó, bạn sẽ cảm nhận được hơi thở của quá khứ, hình dung được cuộc sống đầy thách thức nhưng cũng thật kiên cường của họ.

Du khách đi men theo lối đường vào đi sâu vào rừng

Khung cảnh núi rừng hoang sơ

Băng qua cánh đồng lau tuyệt đẹp

Suối Groòng nước trong xanh nhìn thấu đáy có bãi đá rộng cho du khách nghỉ ngơi

Du khách thích thú chụp hình lưu niệm

Những hóc đá nơi người Arem từng cư trú để tránh bom đạn
Tôi tin rằng, chuyến đi đến bản Arem sẽ không chỉ là một hành trình khám phá cảnh đẹp, mà còn là một cuộc chạm vào lịch sử, vào văn hóa và vào trái tim của những con người Arem đầy nghị lực.