Huyện Bố Trạch sau sáp nhập còn bao nhiêu xã?
Quảng Bình, hai tiếng thân thương ấy đã gắn liền với bao thế hệ người con miền Trung nắng gió. Tôi, một người con của mảnh đất này, luôn dõi theo từng bước đi, từng sự đổi thay của quê hương. Sau khi Quảng Bình mình chính thức sáp nhập với Quảng Trị thành tỉnh Quảng Trị mới, lòng cứ bồn chồn, nửa mừng nửa lo. Mừng vì thấy quê hương đang vươn mình mạnh mẽ, tìm hướng đi mới để phát triển, nhưng cũng không khỏi lo lắng những nét đặc trưng, những kỷ niệm thân thương liệu có còn vẹn nguyên. Rồi chuyện huyện Bố Trạch sắp xếp lại, từ cấp huyện giờ thành cấp xã, không còn cấp huyện nữa, lại càng khiến tôi trăn trở.
Bố Trạch trước khi sáp nhập – Một miền ký ức không thể phai nhạt
Trước khi nghe tin sáp nhập, trong tâm trí tôi, Bố Trạch là một bức tranh tuyệt đẹp được vẽ nên từ thiên nhiên hùng vĩ và con người hiền hậu. Nơi đây là Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng với núi non trùng điệp, những hang động kỳ ảo như Động Thiên Đường, Động Phong Nha lấp lánh thạch nhũ, hay dòng suối Nước Moọc trong veo, mát lạnh xoa dịu những ngày hè oi ả. Tôi còn nhớ những buổi chiều đạp xe lang thang đến Bãi Đá Nhảy kỳ thú, ngắm nhìn sóng vỗ rì rào trên những khối đá đủ hình thù. Rồi làng chài Lý Hòa yên bình, đường 20 Quyết Thắng lịch sử, Hang Tám Cô, Phà Xuân Sơn, làng Cựa Nẫm anh hùng – tất cả đều là những địa danh đã in sâu vào ký ức.

Huyện Bố Trạch nổi tiếng với vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
Không chỉ có cảnh đẹp, cái làm tôi yêu Bố Trạch đến vậy còn là những lễ hội văn hóa phi vật thể mà người dân nơi đây gìn giữ qua bao đời. Mỗi độ lễ hội đua thuyền trên sông Son, sông Lý Hòa, cả huyện như bừng tỉnh, không khí tưng bừng, náo nhiệt khắp nơi. Tôi vẫn còn vẹn nguyên cảm xúc về tiếng hò reo cổ vũ vang dội, tiếng trống dồn dập vang vọng khắp một khúc sông, làm cho người xem ai cũng thấy rạo rực, sống động. Hay những lễ cầu ngư ở Nhân Trạch, Thanh Trạch – đó không chỉ là nghi thức tâm linh để cầu mong một mùa biển bội thu mà còn là cách người dân thể hiện sự gắn kết sâu sắc với biển cả, với nghề nghiệp truyền thống đã nuôi sống bao thế hệ. Những nét văn hóa ấy, theo tôi, chính là những thỏi nam châm vô hình, thu hút du khách đến với Bố Trạch không chỉ để ngắm cảnh mà còn để hiểu hơn về con người và mảnh đất này. Đó là cái hồn, là bản sắc riêng biệt mà không nơi nào có được.
Bố Trạch sau sáp nhập – Từ 26 thành 7: Một cú sốc, rồi hy vọng
Vậy mà giờ đây, nghe tin Bố Trạch mình sẽ từ 26 xã, thị trấn nhập lại chỉ còn 7 xã với những cái tên mới: Bố Trạch, Hoàn Lão, Nam Trạch, Bắc Trạch, Đông Trạch, Phong Nha, Thượng Trạch… Ban đầu nghe qua tôi thấy hơi choáng váng. 26 xuống còn 7, một sự thay đổi quá lớn! Tôi tự hỏi, liệu những cái tên đã gắn liền với bao thế hệ, bao nhiêu câu chuyện, bao nhiêu kỷ niệm của mỗi người dân có bị mai một đi không? Liệu những nét đặc trưng văn hóa của từng xã khi gộp lại có còn được gìn giữ và phát huy như xưa?
Cụ thể, từng cái tên quen thuộc nay sẽ nằm gọn trong những tên mới:
- Xã Thượng Trạch sẽ bao gồm cả Tân Trạch và Thượng Trạch cũ, trụ sở đặt ở Thượng Trạch bây giờ.
- Xã Phong Nha là sự kết hợp của Lâm Trạch, Xuân Trạch, Phúc Trạch và cả thị trấn Phong Nha, trụ sở sẽ là thị trấn Phong Nha hiện tại.
- Xã Bắc Trạch sẽ gộp Bắc Trạch, Thanh Trạch, Hạ Mỹ và Liên Trạch, trụ sở vẫn là xã Bắc Trạch cũ.
- Xã Đông Trạch sẽ hình thành từ Hải Phú, Sơn Lộc, Đức Trạch và Đồng Trạch, trụ sở tại xã Đồng Trạch hiện nay.
- Xã Hoàn Lão sẽ là sự sáp nhập của Trung Trạch, Đại Trạch, Tây Trạch, Hòa Trạch và thị trấn Hoàn Lão, trụ sở ở thị trấn Hoàn Lão.
- Xã Bố Trạch sẽ gồm Hưng Trạch, Cự Nẫm, Vạn Trạch và Phú Định, trụ sở đặt tại xã Cự Nẫm.
- Cuối cùng, xã Nam Trạch sẽ là sự kết hợp của Nhân Trạch, Lý Nam và thị trấn Nông trường Việt Trung, trụ sở ở xã Lý Nam bây giờ.
Tôi tin rằng những người làm công tác sáp nhập đã tính toán kỹ lưỡng, đã cân nhắc mọi yếu tố để đưa ra quyết định này. Với một người con của Bố Trạch, tôi vẫn mong rằng sự thay đổi này sẽ mang lại những điều tốt đẹp nhất, để Bố Trạch không chỉ phát triển về kinh tế mà còn giữ được cái hồn, cái tình của quê hương. Dù có những lo lắng ban đầu, nhưng nhìn về tương lai, tôi cảm thấy phấn khởi hơn bao giờ hết. Đây có thể là một bước tiến xa, mở ra những cơ hội phát triện cho Bố Trạch, cho du lịch Quảng Trị mới.
Tôi hy vọng rằng, dù có sáp nhập thành 7 xã, thì Bố Trạch vẫn sẽ là Bố Trạch, một vùng đất đầy tiềm năng, đầy sức sống và luôn là nơi tôi muốn trở về. Quan trọng hơn cả là tình người, là những giá trị văn hóa truyền thống sẽ luôn được gìn giữ và phát huy, để dù tên gọi có thay đổi, thì bản sắc của con người Bố Trạch vẫn mãi vẹn nguyên.